według wytycznych Ministerstwa Zdrowia (22.12.2025 r.)
Zastosowanie diety podstawowej
1) dla osób przebywających w szpitalach, niewymagających specjalnych modyfikacji dietetycznych;
2) dieta podstawowa powinna spełniać wszystkie warunki prawidłowego żywienia ludzi zdrowych;
3) stanowi podstawę do planowania diet leczniczych
Krótka charakterystyka
1) wartość energetyczna i odżywcza diety dostosowywana jest do masy ciała i stanu fizjologicznego pacjenta, w oparciu o aktualne normy żywienia dla populacji Rzeczypospolitej Polskiej;
2) posiłki powinny być podawane 3–5 razy dziennie zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka;
3) dieta powinna być różnorodna, urozmaicona pod względem smaku, kolorystyki, konsystencji i strawności potraw oraz obróbki termicznej;
4) w każdym posiłku należy uwzględnić wodę lub napój. Kawa, herbata powinny być przygotowywane bez cukru;
5) dodatek warzyw lub owoców do każdego posiłku;
6) przynajmniej 1 posiłek w ciągu dnia powinien zawierać produkty zbożowe z pełnego przemiału;
7) mleko i przetwory mleczne (sery, jogurty kefiry) powinny być podawane co najmniej w 2 posiłkach w ciągu dnia;
8) nasiona roślin strączkowych (np. soczewica, ciecierzyca, fasola, groch, groszek) należy uwzględnić co najmniej 3 razy w jadłospisie dekadowym
9) ryby lub przetwory rybne należy uwzględnić co najmniej 3 razy w jadłospisie dekadowym;
10 ) tłuszcze zwierzęce (takie jak smalec, słonina, łój wołowy, smalec gęsi) należy całkowicie wyeliminować z diety. Jedynym tłuszczem zwierzęcym, który zaleca się stosować w niewielkich ilościach, w postaci na surowej, na zimno (np. do smarowania pieczywa lub jako dodatek do warzyw po ugotowaniu) jest masło. Podstawowym źródłem tłuszczu w jadłospisie powinny być tłuszcze roślinne – np. olej rzepakowy, lniany, oliwa z oliwek czy miękkie margaryny.
11) potrawy smażone należy ograniczyć do 3 razy w jadłospisie dekadowym; przy czym dozwolone jest jedynie lekkie podsmażenie na niewielkiej ilości oleju roślinnego
12) dopuszcza się okazjonalne włączenie produktów świątecznych, związanych z tradycjami narodowymi, w umiarkowanych ilościach i z zachowaniem ogólnych zasad racjonalnego odżywiania
Piśmiennictwo:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/standard-zywienia–zywienie-dla-zdrowia [dostęp 25.02.2026 r.]
https://www.gov.pl/attachment/62e8b936-7f45-4def-9443-670d7eea2727 [ dostęp 25.02.2026 r.]